Update borduren III, we're almost there.......

Met gepaste trots....nee, met barstensvol trots laat ik jullie de borduurwerken van de kinderen uit de vierde klas zien.

Het werk is bijna gedaan, het einde is in zicht.

Toegegeven, we hebben ons door een paar dode momenten moeten heen worstelen, maar ook dat hoort bij handwerken.

Ambachtelijk werk vraagt doorzettingsvermogen, niet kijken naar wat er nog moet, maar genieten van wat er al is.

We begonnen ooit, bijna 10 maanden geleden met het verven van een lapje Aïda en het ontwerpen van borduurranden.

We spraken over kleuren. Stel dat je een tas zou verven in allerlei kleuren. Waar zou je dan de donkere kleuren bedenken en waar de lichte?

Daar waren ze het snel over eens. Donkere kleuren aan de onderkant (dragend), lichte kleuren aan de bovenkant (openend). Kleur doet iets. Donker naast licht (dat is wel het thema in klas 4) geeft een ander effect dan donker of licht alleen.

Vol goede moed ging iedereen aan het werk.

Donker en licht, kijken naar de achtergrond, kiezen van de juiste kleuren.

Het moest een voorkant worden voor een hoes om de multomap. In de eerste kregen ze zo'n zelfgemaakte hoes met Sinterklaas, maar zo langzamerhand is de tijd rijp voor een nieuwe hoes.

Langzamerhand ontstonden de eerste randen.

Ze gingen bij elkaar kijken, ontwierpen vogeltjes of kaarsjes.

Dat mocht, als het maar randen zouden worden. 

De initialen van elk kind zouden een laatste rand vormen.

Soms was het doorzetten, soms liep het soepel.

Er waren periodes dat we 's morgens eerst gingen borduren en zo vlotte het geheel toch en kwam langzamerhand iedereen in een flow.

Vlak voor het eind leek het een beetje te stagneren.

Ik wilde de lappen op geverfde stof naaien, maar ik was niet tevreden over de kleuren.

Ineens wist ik het. 

Blauw, geel en rood moest het worden en wat heerlijk dat er dan een moeder in de klas is die dat regelt. Dat er moeders in de klas zijn die de hoezen voor de mappen knippen en onvermoeibaar met de kinderen samen kijken op welke kleur hun werk het meest tot hun recht komt.

En nu?

Alle kinderen hebben hun lapje om gespeld, geregen en nu is het een kwestie van kleine steekjes maken om de lap op de hoes te naaien.......

Tjonge. Wat een werk was het en wat is iedereen trots.

We barsten van trots. De kinderen om wat ze maakten, ik omdat het project tot een goed en mooi einde komt.

Handwerken op de vrije school. Het is meer dan bezig zijn alleen.

Enne.....daar  heb je ook betrokken ouders bij nodig, anders was het nooit gelukt.

Echt.

Update borduren II

Dinsdagmiddag wordt er geborduurd in de klas.
De ene week gaat dat in volslagen harmonie en grote stilte, de andere week moet ik er echt voor waken dat kinderen niet alleen maar klessebessen en echt doorwerken.
Borduren is alleen maar leuk als er ook schot in zit. Drie weken over een hartje doen maakt ook dat je de lol verliest.
Handwerken is ook een kwestie van wilskracht en doorzettingsvermogen. Het is niet vrijblijvend. We zetten het niet op het leerplan omdat het gewoon een uurtje vulling is. En dus moet ik echt wel eens zeggen: 'Als jij nu al pauze neemt, moet je in de pauze maar even doorwerken!'
Ik geef jullie een update, want het werk wordt prachtig.

Af en toen wordt er een rondje door de klas gelopen om ideeën op te doen. 

Het ene kind heeft moeite met besluiten ( en dan verzin ik dapper mee hoor), terwijl het andere kind me precies komt vertellen wat de bedoeling is.

Je zou ervoor kunnen kiezen om kinderen die moeite hebben het lapje te vullen, vanaf de andere kant te laten borduren. Ergens in het midden kunnen dan hun initialen komen.

Sommigen werken helemaal op kleur. Blauw-groen daar waar het lapje blauw is.....

Dat hoeft niet, als een kind het anders wil mag dat natuurlijk ook.

Dit lapje is bijna af. We moeten aan het verven van katoen beginnen.....

Het moet immers een hoes worden voor de multomappen.

Zoiets heb ik in gedachten:

Ik wil ongebleekte katoen laten afbinden en verven. 

Daar borduren we het lapje dan op.

Wie de hoezen naait (twee lappen op elkaar en keren)?......De eersten  mogen dat zelf proberen op de naaimachine denk ik. Tegen het eind van het jaar hoop ik dat een paar ouders daarbij willen helpen.

Vandaag kwam de wens om er een regel knapperende haardvuurtjes op te borduren.

Dan stuur ik ze met een ruitjespapier terug naar hun plaats. 'Teken het eerst maar even', zeg ik dan.

Ik ben benieuwd wat het resultaat zal zijn.........

Up-date borduren.

Het liefst borduren de kinderen elke dag. Niet tekenen in een loos moment, niet lezen..........

maar borduren.

We zijn begonnen met een rechte lijn. Om te oefenen en te leren hoe je elk kruisje dezelfde kant op krijgt, want dat moet natuurlijk.

Nu de eerste randjes samen met mij bedacht zijn, verzinnen de kinderen meer en meer zelf randjes.

Voor de kinderen die het moeilijk vinden zelf te verzinnen, is er steeds meer te zien bij anderen die al meer randen hebben.

Steeds weer ben ik verbaasd over de handigheid van sommigen. 'Juf, ik wil hartjes'. En dan komen er hartjes.

 Of: 'Nu wil ik er nog rechte lijnen tussendoor, kan dat?'

Wat wordt het mooi hè?

Over een poosje komt er vast weer een nieuwe up-date!

Borduren in klas 4.

Het is niet voor niets dat kruis-steken in klas 4 worden gebruikt bij het handwerken.

Het is de klas waar de ogen open gaan voor de wereld om de kinderen heen.

Wat werd dat de afgelopen weken akelig duidelijk.
De klas waarin verteld wordt uit de Edda, de klas waar kinderen elkaar gaan zien.
De klas waarin intens donker en fel licht elkaar afwisselen.

Kruissteken, onder en boven, structuur. Fijn werk, je moet je hoofd er goed bijhouden.
Buiten dat is het een spel  van licht en donker......

 Het is meer dan alleen maar leuke randjes na  borduren, een patroon namaken.
Het is zelf scheppen en voortborduren op dat wat ontstaan is (hoe mooi, dat woord 'voortborduren').

De kinderen maken zelf randen. De ene rand volgt de andere op en steeds weer wordt er gekeken naar het kleurgebruik.

Om het borduren extra elan  te geven houd ik er erg van om de lapjes borduurstof eerst te kleuren met textielverf. Ik gebruik daar Creall-tex voor dat ik verdun met water. Rood-geel en blauw zijn de kleuren, ze worden gemengd op de stof om de hele regenboog te krijgen.
Het is een precies werkje om de kleuren helder te krijgen. Je verdeelt je lap in drie delen en schildert (misschien is het wel meer tamponeren) steeds een derde rood, geel en blauw op een natgemaakt stuk grove Aïda. In eerste instantie laat je de kleuren nog niet mengen. Dat doe je pas als de primaire kleuren geschilderd zijn. Daarna laat je rood en blauw tot paars worden, geel en blauw tot groen en geel en rood tot oranje. Zou je kinderen de vrije hand geven dan zullen vlekken en veel bruinen ontstaan. Als het lapje  ligt te drogen, werken de kleuren namelijk nog door. Capillaire werking heet dat hè?
Het is handig om een verftafel in te richten en daar doorlopend bij aanwezig te zijn. Zou je een hele klas tegelijk aan het schilderen zetten, zullen er toch een aantal kinderen met vlekken in hun kleren naar huis gaan en het is gewoon wel textielverf.

Doordat Hannah en Arnika laatst een hele morgen in de klas waren en zij dit werk konden begeleiden , zijn alle lapjes nu klaar en konden we vandaag echt beginnen.
De eerste draadkleuren werden gekozen en om er even in te komen, zijn veel kinderen begonnen met een rechte lijn of een onderbroken lijn. Kruissteken moet je eerst goed kunnen maken voordat je met meer ingewikkelde randen begint.

 Neemt niet weg dat ze op ruitjespapier al allerlei randjes  hebben bedacht.

Alle garen is binnen, de kleuren hangen al een paar dagen uitnodigend te wachten.

Natuurlijk mogen de kinderen ook inspiratie opdoen bij elkaar.

Aan het eind van het werk mogen ze hun initialen borduren. Ik wil niet aan de naam, maar aan de randen kunnen zien van wie het werk is.

Dus geen Ajax-logo, paarden of wat al niet meer.

Dat is leuk als extra werk, maar niet het doel van de handwerklessen in klas 4.

Vandaag was het dus zover. De eerste kruissteken zijn gezet en ja, alle kruisjes moeten dezelfde kant op. Dat moet echt. Dat hoort ook bij orde scheppen en overzicht krijgen.

Met tongen uit monden werd er gewerkt en na verloop van tijd hoorde je zo hier en daar verzuchten:'Hé het is helemaal niet zo moeilijk'. 

Kijk, en dat hoor ik graag. Ik houd jullie op de hoogte van de vorderingen.

Wat het uiteindelijk worden gaat? Ik zag op Pinterest een voorkant en hoes voor een multomap.

www.corrieschrijftop.blogspot.nl

De hoes zelf zullen we maken van zelf geverfde katoen. Het geborduurde lapje komt er dan voor op. Deed ik nog nooit. Eerder werden het etuis, fluitenzakken of  euritmie-tasjes (ik hoor nog een kind zeggen: 'Dat je zoiets leuks borduurt voor zo'n stom vak!').

Het allergrappigst was eigenlijk pas na de les. ZIJ kwam na schooltijd in de klas. Ze had iets moeten pakken van mijn bureau en zag het borduurwerk. En laat zij nu net afgelopen week het onderwerp 'borduren in klas 4' hebben gehad op haar handwerk-opleiding. Da's nou toch grappig hè? Het gaf stof genoeg tot napraten en we zijn vast nog lang niet uitgepraat ook. Succes Titia met je opdracht!!

NUTTIGE HANDWERKEN VOOR MEISJES!

Mijn moeder handwerkte zich suf. Zelfs in het Hospice zat zij nog hele nachten telefoonhoesjes van vilt te maken, begon ze nog een muts voor Olle maar kwam het allemaal net niet meer af.
Al haar handwerkspullen zijn nu zo onderhand bij mij en regelmatig vind ik tussen lapjes vilt zomaar ineens een tasje, zakje of iets anders.....
Van wie hebben wij dat toch, die ongebreidelde drang om te moeten handwerken? Nu en dan iets groots te moeten maken, maar vaker iets kleins? Na minstens 100 tasjes en zakjes (ik doe dat ook) zou je denken dat je daar wel klaar mee bent toch?

Het is een klus om al haar spullen te sorteren en ergens in dat kleine huisje van mij een goede plek te geven (noem het een Herindeling). Ik vind mijn huis vaak groot genoeg, maar soms zou ik zo'n heel groot oud pand willen hebben, waar zo'n oude scheikundekast in past waarin ik  al mijn schatten en geschiedenis prachtig, doch sober, zou kunnen tentoonstellen. Zo'n groot, ietwat pakhuis-achtig pand met grote kale muren, waar verder weinig in zou staan, zodat het robuuste goed tot zijn recht zou komen. Nee, ik zou het verder niet volstouwen met planken, lades, kastjes en decoreren met ditjes en datjes (dit laatste zeg ik ter geruststelling van anderen, want na een poosje zou ik dat heel voorzichtig toch wel doen ;-))
Afijn, ik heb niet zo'n huis en dus moet ik schuiven van boven naar beneden, dozen leegruimen, dingen wegdoen en vind ik van alles.

Zo ligt er nu al weken een document op mijn tafel waarvan ik niet weet wat ik er mee moet. Het zal wel weer een mapje worden, dat op een plankje, in de kast, op het zoldertje komt te liggen. Mijn moeder heeft er ook nog op geschreven: 'Indien geen belangstelling, dan vernietigen'. Gelukkig, we hebben de vrijheid.


Kijk, dit heb ik al jaren in mijn bezit.
Een merklap uit 1911 (volgens mij had ze best iets meer kunnen doen) van mijn grootmoeder. Zij was toen 13 jaar en ik  heb altijd gedacht: half af, het was haar hobby vast niet........

In vierde klassen nam ik het vaak even mee naar school (je borduurt dan kruissteken). Als 'dingetje', om de kinderen te laten zien.

Vervolgens lag het dan weer jaren ergens. Ik kwam het tegen bij de Herindeling.

Maar op mijn tafel ligt dus iets anders, en dat is dit, een diploma van mijn grootmoeder.

Haar Akte van Bekwaamheid voor huis- en schoolonderwijs in de nuttige handwerken voor meisjes.
Behaald toen ze net 17 was. Da's jong.
Er staat op dat het in Groningen ondertekend is, maar mijn oma woonde in Hengelo (O). Zou het examen daar in Groningen hebben plaatsgevonden?
Dat is dan toch een hele reis geweest voor een grietje van 17.
Ik vroeg me af waarom het drie papieren waren. Een officieel document en twee, simpeler, varianten daarop.

Is het logisch om te bedenken dat er toen nog geen kopiëer-apparaten waren en je gewoon twee extra exemplaren meekreeg?
En waarom zit dat onderdeel: 'Nader beschreven in Programma I 'er niet meer bij?

En, als je 17 bent en dit diploma haalde wat mocht je dan? Was je dan handwerk-juf? Wilde ze dat graag worden? Het was wel een brei- en verstel-oma, maar ik wist niet dat ze er een diploma voor had behaald. Ze naaide wel alle overhemden voor haar drie zoons, met een ongelofelijk precisie, maar dat weet ik natuurlijk uit overlevering. Daar had ze dus een diploma voor gehaald.

Ik probeer me te verdiepen in haar leven. Ze was 17. Ze wist nog niet dat ze vier kinderen zou krijgen, drie jongens en een meisje. Ze wist nog niet dat de Tweede Wereldoorlog zou uitbreken en ze, tijdens het bombardement van Hengelo, haar jongste zoon zou verliezen. Ze wist ook niet dat ze 6 kleinkinderen zou krijgen.....waaronder ik. Zo'n bijdehand kind dat altijd alles zou willen weten........ (als we uitbesteed werden, ging mijn zus altijd naar haar en ik naar mijn andere oma. Ze vond mij maar lastig zei mijn moeder later)

Ik heb het eeuw-oude nietje uit het document gehaald....moet je kijken.....dat was nog eens een document:

Wat een prachtig watermerk. Ik denk aan het laatst behaalde diploma hier in huis, het Havo-diploma van Pontus. Het komt er niet in de buurt zeg!

 Nu ja, als we dus onze handwerk-drang ergens vandaan hebben zal het van mijn oma Riek zijn.Ik zal het document in een mapje doen. Laat het nog even liggen in de kamer, maar ik heb er in elk geval over geblogd en al in een soort van virtuele kast gestopt. In het echt zal het op zolder belanden en hier toch eigenlijk ook. Met het schrijven van nieuwe blogs, zal het hier, van de eerste pagina verdwijnen en richting 'zolder' gaan.Hier gaat dat vanzelf, in het echt moet ik het doen.


O ja......in de la waarin dit waarschijnlijk zal belanden vond ik iets anders.
Ik zag ooit in een boek een merklap die ik beslist wilde maken. Ik maakte er kopieën van en in die la lag hij nog steeds. Wil 'm nu maar ECHT gaan maken.
Wie weet is er iemand die weet uit welk boek dit afkomstig is? Of is er iemand die zegt:'Die is leuk die wil ik ook wel? Laat het me maar weten.

Een schapen-merklap

En als iemand weet hoe je eieren in de sneeuw verstopt zonder voetstappen achter te laten hoor ik het ook graag!